Afscheid van verspilde tijd door Carl-Henning Wijkmark

Deze roman won in 2007 de belangrijkste literaire prijs in Zweden maar heeft in Nederland tot nu toe niet veel succes.  Opzien baarde Wijkmark in 2006 wel met zijn boek De moderne dood, een fictief verslag van een symposium over de mogelijkheid van gedwongen euthanasie als oplossing van het vergrijzingsvraagstuk. De schrijver staat bekend om zijn kritiek op de privatisering en vercommercialisering van de gezondheidszorg. Wat hij daarvan vindt is te lezen in Afscheid van verspilde tijd dat zich afspeelt in een hospice of zoals Wijkmark het noemt: dit is het basiskamp van onze laatste expeditie omdat een groot avontuur ons te wachten staat.

Samen met Harry en Borje ligt hoofdpersoon Hasse in een hospicekamer te wachten op de dood. Er bevindt zich nog een vierde persoon op de kamer maar die verblijft altijd achter een scherm. Hij sterft als eerste maar maakt wel iets bij de drie mannen los. ‘In onze gevoelens voor hem konden wij elkaar ontmoeten en dat bleef ook zo nadat hij ons had verlaten.’ De mannen hebben oppervlakkig contact en niet de behoefte veel van elkaar aan de weet te komen. ‘Eenzaamheid is een soort verdoving waarvan men op het laatst de smaak te pakken krijgt’.

Wel of niet expres, Harry en Borje sterven tegelijk en of zuster Angela er iets mee te maken heeft? De lezer mag gissen. Duidelijker is het boek over de arts die met enige regelmaat aan het bed verschijnt. Hij heeft totaal geen interesse in zijn patiënt. Hasse, die uiteindelijk alleen op een kamer komt te liggen,  leest boeken over de dood en denkt dat het krampachtig zoeken naar de kunst van het sterven zijn leven misschien zal bekorten. Zijn leven wat zich altijd vanaf de zijlijn afspeelde, hij deed niet mee, was toeschouwer en wist zich niet te geven. ‘Wie niet meer werd bemind, hielp het niet zelf nog langer lief te hebben; dan kroop de kilte bij je omhoog en stond de tijd stil. In feite was je dan al dood.’

Afscheid van verspilde tijd is een heftig boek want Wijkmark beschrijft het lichamelijk en geestelijk lijden erg invoelbaar en confronterend op. Huiveringwekkend lees je hoe  zijn lichaam aftakelt, wat de morfine met zijn geest doet en hoe de wereld steeds kleiner wordt. Hasse verdiept zich in wereldgodsdiensten maar heeft geen enkele hoop op een leven na de dood. Het is afzien tot het einde wat maar heel langzaam komt omdat ook Hasse het leven niet loslaten kan. ‘Was dat niet wat geluk betekent, niet struikelen over zichzelf?’, vraagt Hasse zich doodziek af. Lees en herlees want Afscheid van verspilde tijd is absoluut geen tussendoortje.

Gepubliceerd in: om 14 januari 2012 op 3:06 pm  Geef een reactie  
Tags:

De trackbackURI naar dit bericht is: http://judywagenaar.wordpress.com/2012/01/14/afscheid-van-verspilde-tijd-door-carl-henning-wijkmark/trackback/

RSS feed voor reacties op dit bericht.

Geef een reactie

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log Out / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log Out / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log Out / Bijwerken )

Verbinden met %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 33 other followers