Ik moet over dit boek minimaal één goede recensie gelezen hebben want anders had ik het niet gekocht. Toch moest het in de winkel eerst besteld worden en heb ik er nog niemand over horen praten. Wel apart want het onderwerp van Zeedieren zijn stille wezens is autisme en dat is ‘in de mode’. Berman schreef een aangrijpend boek en ik vraag me af waar zij haar inspiratie vandaan haalde want het kan haast niet helemaal fictie zijn, noch de persoon van Karen noch de fabriek waar tonijn gevangen en ingeblikt wordt.
De zus van Isabelle Nieton overlijdt en laat haar behalve een fabriek ook een tienjarig meisje na. Of het haar kind was, wordt niet duidelijk. Het meisje praat niet, woont in de kelder en is helemaal verwilderd wanneer Isabella haar ontmoet. Met eindeloos geduld leert Isabella haar praten en zich tussen andere mensen te gedragen. Een hand geven, gezichtsuitdrukkingen interpreteren, gevoelens laten zien of metaforen begrijpen, dat gaat de autistische Karen de pet te boven.
Ze voelt zich wel als een vis in het water wanneer ze deel mag uit gaan maken van de fabriek die tonijnen vangt en daarna inblikt. Dat de zee na de vangst en het doden uren rood kleurt, raakt haar diep en zonder dat ze het direct zelf door heeft, ze is langzaam in alles wat ze doet, begint daar haar missie: diervriendelijk vissen. Karen komt op de universiteit in contact met de werken van Descartes en Darwin. Darwin heeft ze respect voor maar het ‘ik denk dus ik besta’ waar volgens Karen onze maatschappij op gebaseerd is, vindt ze uit eigen ervaring een leugen. Haar observaties, ideeën en tekenkunst brengen haar op de universiteit in de problemen.
Wanneer Isabella en Karen de stinkendrijke Gould ontmoetten, verandert hun leven. Hij koopt de vliegenlamp die Karen voor de fabriek ontwierp, gaat samen met hen dure tonijn kweken en verkopen en geeft Karen alle ruimte om haar eigen ideeën te ontwikkelen. En hoewel Karen zich op den duur prima handhaaft in het sociale leven is haar beste plek als een zeepaardje op de bodem van de zee. Wanneer zij zich daar neerlegt, zet ze haar duikalarm zodat ze op tijd naar boven gaat.
Berman schreef een indrukwekkend boek waaruit ik ook veel leerde over de tonijnvisserij, dierenactivisten en uiteraard over autisme. Ik hoop dan ook dat meer mensen dit mooie boek gaan lezen.
